Home Pojmovnik

User Menu

CePPEI glasnik


Prijava


Primati HTML?

Joomla :
Pojmovnik

 

 

Ovaj kratki pojmovnik je namjenjen za bolje razumjevanje termina vezanih za evropske integracije.

 

 

 

 A ~ B ~ C ~ D ~ E ~ F ~ G ~ H ~ I ~ J ~ K ~ L ~ M ~ N ~ O ~ P ~ R ~ S ~ T ~ U ~ V ~ Z



A PDF Ispis E-mail

Acquis communautaire – Obuhvata zajedničke pravne tekovine (vrijednosti ili stečevine) Evropske unije, odnosno svo zakonodavstvo EU ili komunitarno (zajedničko) pravo - sve važeće ugovore i drugu pravnu regulativu sve od osnivanja Evropske zajednice za ugalj i čelik. Predstavlja mnogo širi pojam od klasičnog pojma prava jer obuhvata sadržaj, načela i političke ciljeve osnivačkih ugovora, odnosno svo zakonodavstvo koje je usvojeno primjenom osnivačkih ugovora i presuda Suda pravde Evropskih zajednica. Acquis obuhvata 20 poglavlja – pd opštih, finansijskih i institucionalnih pitanja do uspostave ‘Evrope građana’. Potpuno preuzimanje acquisa je jedan od najvažnijih uslova za pristupanje svake zemlje kandidata ili potencijalnog kandidata Evropskoj uniji.  

Agenda 2000 - Reformski dokument poznat i kao “Berlinski paket” ili “Manifest promjena”. Strateški cilj mu je širenje na Istok, a operativni zadatak preispitivanje strukturnih fondova i ravnomjerniji razvoj svih područja Unije, restrukturiranje poljoprivredne politike i utvrđivanje budžeta za period 2000-2006. da bi se otklonio postojeći zastoj u razvoju. Zamišljeno je da EU već u prvoj dekadi novog milenijuma bude “Zajednica nepokolebljive transformacije u interesu građana, dubokih integracija i široke odgovornosti”. Takav pravac utvrdila je Evropska komisija u julu 1997, a nakon skoro dvogodišnje javne debate, odobrili su ga šefovi država i vlada na Berlinskom samitu 24-25. marta 1999. godine. Agendu 2000 čine: glavni dokument Evropske komisije pod nazivom “Jača i proširena Unija”, Izvještaj Komisije o funkcioniranju postojećeg sistema finansiranja, te Zaključci Berlinskog samita. Zajedno s Kopenhagenškim kriterijima, Agenda 2000 je temeljni okvir i za vođenje pregovora sa kandidatskim zemljama centralne i istočne Evrope, Maltom i Kiprom, od kojih su deset punopravne članice od 1. maja 2004, a Bugarska u Rumunija od 1. januara 2007. 

Aplikantske zemlje - Svaka evropska zemlja, po članu 49 Rimskog ugovora, ima pravo aplicirati za punopravno članstvo u EU. Status aplikanta se stiče samovoljno na temelju jednostrane odluke državnog vrha i nacionalnog parlamenta o podnošenju zahtjeva/aplikacije za pristupanje Uniji. Hrvatska je podnijela molbu za pristupanje Uniji 21. februara 2003, Makedonija 22. marta 2004, iako je godinu prije Hrvatske potpisala Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju.  

Avis - Francuska riječ avis (avi) znači mišljenje, ali predstavlja pravni akt EU koji nema obavezujući karakter. Donosi ga Vijeće/Savjet EU najčešće u slučaju zahtjeva neke zemlje o prijemu u status kandidata za članstvo ili za pristupanje EU. Avis je, zapravo, dokument kojim Komisija, na zahtjev Vijeća ministara, ocjenjuje sposobnost zemlje da otpočne pregovore o punopravnom članstvu i preuzme obaveze koje to članstvo sa sobom nosi. Komisija u avis-u analizira zahtjev za članstvo prema istim kriterijima koji vrijede za sve potencijalne kandidate. U dokumentu se daje detaljan pregled dostignutih odnosa između zemlje aplikanta i EU i analizira stanje u pogledu ispunjavanja kopenhagenških kriterija za članstvo i to po tri glavna kriterija: 1) političkom (demokratija, vladavina prava, ljudske slobode, zaštita manjina, itd.); 2) ekonomskom (tržišna ekonomija, zdrava konkurencija, pravedna privatizacija, itd.); te 3) legislativnom, odnosno po sposobnosti zemlje aplikanta za preuzimanje obaveza iz članstva i prihvatanja pravnih stečevina EU (Acquis communautaire). Na temelju ocjene eksperata EU o ukupnom stanju “na terenu”, Komisija donosi zaključnu ocjenu o spremnosti neke zemlje za početak pregovora o pristupanju i daje svoju preporuku (avis) za otvaranje procesa pregovora ili za nastavak procesa prilagođavanja standardima EU u skladu s kriterijima iz Kopenhagena. Konačnu odluku donosi Vijeće ministara za opšte i međunarodne poslove (Vidi:GAERC). 

Azil Evropska politika azila - Formalno, Evropska unija ima zajedničku politiku o azilu koja se temelji na Dablinskoj konvenciji iz 1990. godine, odnosno na Evropskoj konvenciji o pravu na azil iz 1992. godine, kojom su uspostavljene jedinstvene mjere i procedure o odobravanju azila, kako bi se spriječila zloupotreba toga prava. Na tim pravnim osnovama, ministri unutrašnjih poslova i pravosuđa su u decembru 2002. usvojili novu regulativu iz te oblasti, kojom se prednost daje izradi zajedničke legislative umjesto “supra-nacionalnom odlučivanju”. Praksa pojedinih zemalja se, međutim, i dalje bitno razlikuje, pa su neke zemlje Unije popustljivije a neke kruće prema tražiocima azila. Dablinska deklaracija je potpuno zamijenjena u februaru 2003. usvajanjem nove zajedničke regulative, ali ni ona nije bila dovoljna da se ujednači evropska praksa. Nakon višegodišnjeg neuspjeha u pronalaženju “minimuma zajedničkih standarda” prilikom razmatranja aplikacija za azil (kao što su prava azilanata na pravnu pomoć i zastupanje pred državnim organima, pravo na žalbu po rješenju o izgonu, kriteriji za određevinaje ‘sigurnih zemalja’ iz kojih će se azilanti po automatizmu vraćati kući, itd.), Evropsko vijeće je na samitu u decembru 2003. u Briselu/Bruxellesu zatražilo od ministara unutrašnjih poslova i pravosuđa da posao na utvrđivanju minimuma zajedničkih standarda okončaju najkasnije do 1. maja 2004. godine. U cilju ubrzanja procesa odlučivanja i povećanja efikasnosti EU u ovoj oblasti, nacrtom prvog evropskog ustava je predviđeno da se većina odluka u vezi sa azilom donosi kvalifikovanom većinom, umjesto konsenzusom.

 

 

Pretraga

Developed by SERDA team ~ Copyright 2009 SERDA d.o.o. Sarajevo